İlköğretim okulunu bitirmiş ve çeşitli sebeplerle örgün eğitim kurumlarına devam etmeyip çıraklık sistemiyle bir meslek kazanmak isteyen gençler çıraklık eğitimini tercih edebilirler.
B. ÇIRAKLIK EĞİTİMİNE KAYIT KABUL ŞARTLARI
Çıraklık eğitimine kayıt işlemi için çıraklardan aşağıdaki belgeler istenir:
1. Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi
2. Öğrenim belgesinin aslı
3. Çırağın sağlık ve fiziki durumlarının mesleğin özelliğine uygun olduğuna ilişkin resmi sağlık kurumlarından alınmış doktor raporu.
4. Çırağın yanında çalışacağı ustanın “usta öğreticilik” belgesinin fotokopisi (Usta öğretici belgesi bulunmaması halinde ustalık belgesi fotokopisi, ustalık belgesi yoksa ustalık belgesini doğrudan almaya hak kazandığına dair belgesinin fotokopisi kabul edilir.),
Aday çırak ve çırakların teorik ve pratik eğitimleri, birbirini tamamlayacak şekilde plânlanır ve yürütülür. Çıraklık eğitiminin amacına uygun olarak her meslek dalının özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri, konuları ve uygulamada göz önünde bulundurulacak esaslar, Bakanlıkça hazırlanan çerçeve öğretim programlarında belirtilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere teorik eğitim görürler.
Teorik eğitim, pazar günleri dışında haftada bir gün ve çalışma saatleri içinde yapılır. Zorunlu durumlarda, iş yerinin olanak ve koşulları ile öğretmen ve usta öğretici durumu dikkate alınarak teorik eğitim yoğunlaştırılarak da uygulanabilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliği dikkate alınarak hazırlanan eğitim programlarına göre yılda 11 ay süre ile pratik eğitim yaparlar. 1475 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi göz önünde bulundurularak iş yerindeki çalışma saatlerine uygun olarak usta öğretici gözetiminde çalışırlar.
Çıraklık eğitimi, uygulama kapsamındaki meslek dallarında 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek meslekî eğitim ile lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için düzenlenecek eğitim süresinin ne kadar kısaltılacağı, muaf tutulacağı dersler ve benzeri hususlarla ilgili esas ve usuller, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir.
Ayrıca, meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün eğitim programlarının her hangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarını tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi, daha önce aldığı meslekî eğitim programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir (Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 27. Maddesi).
Çıraklık döneminde uygulanan haftalık ders dağıtımı mesleklere göre farklılık göstermektedir. Çıraklık eğitiminde Genel bilgi Dersleri bütün meslek dallarında ortak uygulanmaktadır.
01.08.2006 TARİHİ İTİBARI İLE 3308 SAYILI MESLEKİ EĞİTİM KANUNU KAPSAMINDA BULUNAN TÜM MESLEKLER
ALAN NUMARASI
DAL NUMARASI
ALAN VE DAL İSİMLERİ
İLKÖĞRETİM MEZUNLARI
İÇİN ÇIRAKLIK SÜRESİ
(YIL)
EN AZ ORTA ÖĞRETİM
KURUMU MEZUNLAR İÇİN ÇIRAKLIK SÜRESİ(YIL)
KAPSAMA ALINIŞ TARİHİ
1
AĞAÇ İŞLERİ
1
AĞAÇ OYMACILIĞI
2
1
06.01.1998
2
AHŞAP YAT VE TEKNE YAPIMI
3
1,5
06.01.1998
3
DOĞRAMACILIK
3
1,5
19.06.1986
4
MOBİLYACILIK
3
1,5
19.06.1986
5
MOBİLYA İSKELETÇİLİĞİ
2
1
01.03.2006
6
ÜST YÜZEY İŞLEMLERİ
2
1
19.06.1986
2
AHŞAP KAROSERCİLİĞİ
7
AHŞAP KAROSERCİLİĞİ
2
1
26.01.1995
3
ANAHTARCILIK VE ÇİLİNGİRLİK
8
ANAHTARCILIK VE ÇİLİNGİRLİK
2
1
06.07.2002
4
AVİZE İMALATCILIĞI
9
AVİZE İMALATÇILIĞI
2
1
23.07.2000
5
AYAKKABI VE SARACİYE TEKNOLOJİSİ
10
AYAKKABI İMALATÇILIĞI
3
1,5
06.01.1998
11
ÇANTA VE SARACİYE
2
1
26.01.1995
12
SAYACILIK
3
1,5
06.01.1998
6
BERBERLİK
13
ERKEK BERBERLİĞİ
3
1,5
22.07.1989
14
KUAFÖRLÜK
3
1,5
22.07.1989
7
CAM TEKNOLOJİSİ
15
CAM ÜRÜN İŞLEMECİLİĞİ
3
1,5
26.01.1995
16
CAM ÜRÜN ÜRETİMİ
3
1,5
26.01.1995
8
CİLT BAKIMI VE GÜZELLİK
17
CİLT BAKIMI VE GÜZELLİK
3
1,5
23.07.2000
9
ÇİÇEKÇİLİK
18
ÇİÇEKÇİLİK
3
1,5
06.01.1998
10
DERİCİLİK
19
DERİ İŞLEMECİLİĞİ
2
1
06.01.1998
11
DÖKÜM TEKNOLOJİSİ
20
DÖKÜMCÜLÜK
3
1,5
06.01.1998
12
DÖŞEMECİLİK
21
MOBİLYA DÖŞEMECİLİĞİ
3
1,5
19.06.1986
22
OTO DÖŞEMECİLİĞİ
2
1
19.06.1986
13
ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ
23
BİLGİSAYAR TEKNİK SERVİSÇİLİĞİ
3
1,5
26.01.1995
24
BOBİNAJCILIK
3
1,5
19.06.1986
25
BÜRO MAKİNELERİ TEKNİK SERVİSÇİLİĞİ
3
1,5
06.01.1998
26
ELEKTRİKLİ EV ALETLERİ TEKNİK SERVİSÇİLİĞİ
3
1,5
22.07.1989
27
ELEKTRİK TESİSAT VE PANO MONTÖRLÜĞÜ
3
1,5
19.06.1986
28
ELEKTROMEKANİK TAŞIYICILAR BAKIM VE ONARIMCILIĞI
3
1,5
30.07.1990
29
ENDÜSTRİYEL BAKIM ONARIM
3
1,5
19.06.1986
30
GÖRÜNTÜ VE SES SİSTEMLERİ
3
1,5
19.06.1986
31
GÜVENLİK SİSTEMLERİ
3
1,5
01.08.2006
32
HABERLEŞME SİSTEMLERİ
3
1,5
26.01.1995
33
OTOMASYON SİSTEMLERİ
3
1,5
19.06.1986
34
YÜKSEK GERİLİM SİSTEMLERİ
3
1,5
01.08.2006
14
EL DOKUMA
35
KİRKİTLİ DOKUMA
2
1
26.01.1995
15
FOTOĞRAFÇILIK
36
FOTOĞRAFÇILIK
2
1
16.01.1993
16
GAZ VE TESİSAT TEKNOLOJİSİ
37
ISITMA VE DOĞAL GAZ İÇ TESİSATÇILIĞI
2
1
19.06.1986
38
ISITMA VE GAZ YAKICI CİHAZLAR SERVİSÇİLİĞİ
2
1
19.06.1986
39
ISITMA VE SIHHİ TESİSATÇILIK
2
1
19.06.1986
40
KALORİFERCİLİK
2
1
19.06.1986
17
GEMİ YAPIMI
41
GEMİ İNŞA
3
1,5
01.08.2006
18
GİYİM ÜRETİMİ TEKNOLOJİSİ
42
ÇOCUK GİYİM MODELİSTLİĞİ
3
1,5
30.07.1990
43
DERİ GİYİM
3
1,5
06.01.1998
44
ERKEK GİYİM MODELİSTLİĞİ
3
1,5
30.07.1990
45
ERKEK TERZİLİĞİ
3
1,5
19.06.1986
46
İÇ GİYİM MODELİSTLİĞİ
3
1,5
30.07.1990
47
KADIN GİYİM MODELİSTLİĞİ
3
1,5
30.07.1990
48
KADIN TERZİLİĞİ
3
1,5
08.02.1987
49
KESİMCİLİK
3
1,5
01.08.2006
50
MODEL MAKİNECİLİK
3
1,5
30.07.1990
19
İNŞAAT TEKNOLOJİSİ
51
AHŞAP DOĞRAMA VE KAPLAMACILIĞI
3
1,5
01.08.2006
52
BETONARME DEMİRCİLİĞİ
2
1
04.08.1991
53
BETONARME KALIPÇILIĞI VE ÇATICILIK
3
1,5
04.08.1991
54
BOYACILIK VE YÜZEY HAZIRLAMA
2
1
06.01.1998
55
DÖŞEME VE DUVAR KAPLAMACILIĞI
2
1
04.08.1991
56
DUVARCILIK
2
1
19.06.1986
57
HARİTA VE KADASTRO
3
1,5
01.08.2006
58
PVC DOĞRAMA İMALAT VE MONTAJCILIĞI
3
1,5
23.07.2000
59
RESTORASYON
3
1,5
01.08.2006
60
SIVACILIK
2
1
04.08.1991
61
YAPI TEKNİK RESSAMLIĞI (MİMARİ)
3
1,5
01.08.2006
62
YAPI TEKNİK RESSAMLIĞI (STATİK)
3
1,5
01.08.2006
20
KÂĞIT TEKNOLOJİSİ
63
KÂĞIT ÜRETİMİ
2
1
07.12.2003
21
KONAKLAMA HİZMETLERİ
64
KAT ELEMANLIĞI
2
1
01.08.2006
65
ÖN BÜRO ELEMANLIĞI
2
1
30.07.1990
22
KURU TEMİZLEMECİLİK
66
KURU TEMİZLEMECİLİK
2
1
23.07.2000
23
KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ
67
KUYUMCULUK (ALTIN-GÜMÜŞ İŞLEMECİLİĞİ)
3
1,5
22.07.1989
68
VİTRİN KUYUMCULUĞU
2
1
15.06.1996
24
MAKİNE TEKNOLOJİSİ
69
ENDÜSTRİYEL KALIPÇILIK
3
1,5
15.06.1996
70
ENDÜSTRİYEL MODELLEME
3
1,5
22.07.1989
71
FREZECİLİK
3
1,5
19.06.1986
72
MAKİNE RESSAMLIĞI
3
1,5
01.08.2006
73
TAŞLAMA VE ALET BİLEMECİLİĞİ
3
1,5
19.06.1986
74
TESVİYECİLİK
3
1,5
19.06.1986
75
TORNACILIK
3
1,5
19.06.1986
76
VARGEL PLANYACILIK(Modül program yok eski pr.)
2
1
19.06.1986
25
MATBAA TEKNOLOJİSİ
77
BASKI
2
1
19.06.1986
78
BASKI ÖNCESİ
2
1
19.06.1986
79
BASKI SONRASI
2
1
19.06.1986
80
MATBAACILIK (GENEL) (Modül program yok eski pr.)
3
1,5
19.06.1986
26
MERMERCİLİK VE SÜSLEME TAŞÇILIĞI
81
MERMERCİLİK VE SÜSLEME TAŞÇILIĞI
2
1
26.01.1995
27
METAL İŞLERİ
82
ÇELİK YAPILANDIRMACILIĞI
2
1
19.06.1986
83
ISIL İŞLEMCİLİĞİ
2
1
06.01.1998
84
KAYNAKÇILIK
2
1
19.06.1986
85
METAL LEVHA İŞLEMECİLİĞİ (BAKIRCILIK)
2
1
22.07.1989
86
METAL DOĞRAMACILIĞI
2
1
16.01.1993
87
SAC İŞLERİ
2
1
19.06.1986
88
TARIM (ZİRAAT) ALET VE MAKİNELERİ BAKIM VE ONARIMCILIĞI
2
1
30.07.1990
28
MOTORLU ARAÇLAR TEKNOLOJİSİ
89
DİZEL MOTORLARI YAKIT POMPASI VE ENJEKTÖR AYARCILIĞI
2
1
22.07.1989
90
İŞ MAKİNELERİ BAKIM ONARIMCILIĞI
3
1,5
26.01.1995
91
MOTORLU ARAÇLAR LPG SİSTEMLERİ BAKIM VE ONARIMCILIĞI
2
1
01.03.2006
92
OTOMOTİV BOYACILIĞI
3
1,5
19.06.1986
93
OTOMOTİV ELEKTRİKÇİLİĞİ
2
1
19.06.1986
94
OTOMOTİV ELEKTRO-MEKANİKERLİĞİ
3
1,5
01.08.2006
95
OTOMOTİV GÖVDECİLİĞİ
3
1,5
19.06.1986
96
OTOMOTİV MEKANİKERLİĞİ
2
1
19.06.1986
97
OTOMOTİV MOTOR YENİLEŞTİRMECİLİĞİ
2
1
19.06.1986
98
ÖN DÜZEN AYARCILIĞI VE LASTİKÇİLİK
2
1
22.07.1989
99
MOTOSİKLET TAMİR.(Modül program yok eski pr.)
2
1
06.01.1998
29
PLASTİKÇİLİK
100
PLASTİK İŞLEMECİLİĞİ
2
1
26.01.1995
30
REKLÂM TABELACILIĞI
101
REKLÂM TABELACILIĞI
2
1
23.07.2000
31
SAATÇİLİK
102
SAAT TAMİRCİLİĞİ
3
1,5
15.06.1996
32
SATIŞ ELEMANLIĞI
103
AYAKKABI, DERİ VE YAN ÜRÜNLERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
104
ELEKTRİK VE ELEKTRONİK MALZEMELER SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
105
GİYİM VE GİYİM AKSESUARLARI SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
106
İNŞAAT MALZEMELERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
107
KANTİN İŞLETMECİLİĞİ
2
1
01.03.2006
108
KIRTASİYE VE KİTAP SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
109
MEYVE VE SEBZE SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
110
MOBİLYA SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
111
OTO YEDEK PARÇA SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
112
SAAT, ELEKTRİKLİ ALETLER VE ELEKTRONİK ARAÇLAR SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
113
SANAYİ MAKİNELERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
114
SU VE DENİZ ÜRÜNLERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
115
ŞARKÜTERİ, BAKKAL VE GIDA PAZARLARI SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
116
TARIM ÜRÜNLERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
117
TIBBİ ARAÇLAR VE MALZEMELERİ SATIŞ ELEMANLIĞI
2
1
23.07.2000
33
SERAMİK
118
ÇİNİ DEKORLAMA
2
1
26.01.1995
119
MODEL VE KALIP HAZIRLAMA
2
1
26.01.1995
120
SERAMİK DEKORLAMA
2
1
26.01.1995
121
SERAMİK ŞEKİLLENDİRME
2
1
26.01.1995
34
SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME
122
SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME
3
1,5
04.08.1991
35
TEKSTİL
123
DOKUMACILIK
3
1,5
06.01.1998
124
İPLİKÇİLİK
3
1,5
01.08.2006
125
ÖRMECİLİK
3
1,5
06.01.1998
126
TEKSTİL TERBİYE
3
1,5
01.08.2006
36
YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ
127
AŞÇILIK
2
1
22.07.1989
128
BARMENLİK
2
1
01.08.2006
129
ET VE ET ÜRÜNLERİ İŞLEMECİLİĞİ
2
1
06.01.1998
130
FIRINCILIK
2
1
16.01.1993
131
PASTACILIK, TATLICILIK VE ŞEKERLEMECİLİK
2
1
22.07.1989
132
SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ İŞLEMECİLİĞİ
2
1
23.07.2000
133
SERVİS ELEMANLIĞI
2
1
30.07.1990
Toplam 133 meslek dalı
Tüm meslek dalları için ustalık eğitimi süresi 2 yıldır.